Kum Konisi Deneyi Nedir?
Kum konisi deneyi ya da diğer adıyla kesafet deneyi; dolguda kullanılan malzemenin sıkışma oranını belirlemek için yapılan bir deneydir. Sıkışma oranının yanı sıra su içeriği, kuru birim hacim ağırlığı gibi verilere de ulaşılmaktadır. Arazide en yaygın kullanım amacı, diğer bir sıkışma kontrol yöntemi olan “Nükleer Sıkışma Testi” veya “Nükleer Yoğunluk Deneyi”nin sağlamasyonu olarak kullanılmasıdır. Nükleer Sıkışma Testi hakkında bilgi almak için bağlantıya tıklayınız.
Kum konisi (Kesafet) deneyinin değerlendirilmesi için, dolguda kullanılan malzemeden alınacak numune ile “Proktor Deneyi” yapılması gerekmektedir. Proktor deneyi, arazide kullanılan farklı her dolgu malzemesi için ayrı ayrı yapılmalıdır. Proktor Deneyi hakkında bilgi almak için bağlantıya tıklayınız.
Kum Konisi Deneyi Elemanları Nelerdir?
1) Yoğunluğunu ve miktarını bildiğimiz kum
2) Kum akışı kontrolü için üzerinde açma-kapama vanası olan koni
3) Kumun yer aldığı, ağzında kapak olan bir bidon
4) Koni ağzına uygun olacak şekilde deliğe sahip bir metal tepsi yüzey
5) Zeminde çukur açıp numune almak için gerekli alet – ekipman
6) Numunenin su kaybına uğramaması adına kilitli poşet veya koruyucu kap
Kum Konisi Deneyi Nasıl Yapılır?
Kum konisi deneyi için öncelikle deneyi yapılacağı dolgu alanı belirlenir. Bu alan üzerinde sıkışma kontrolü yapılacak bir nokta tayin edilir. Bu noktaya, metal plaka yerleştirilir. Metal plaka sabitlendikten sonra, üzerindeki delikten zemine doğru gerekli ekipman ile çukur açılır. Bu çukurdan çıkan numune ivedi şekilde gerekli koruma kabına ya da kilitli poşete çok hassas bir şekilde alınır. Tüm numune muhafaza altına alındıktan sonra sıra bu açılan çukuru kum ile doldurmaya gelir.
Bidon ile koni birbirine bağlanır. Vana kapalı şekilde, koninin ağzı metal yüzeyin ağzına denk gelecek şekilde birleştirilir. Açılan çukura kum girişi sağlanması için vana açılır ve kumun bidondan çukura doğru tahliyesi başlar. Bu süreçte dışarıdan müdahale etmeden doğal şekilde çukurun ve koninin kum ile dolması beklenir.
Çukur ve koninin kum ile dolduğuna emin olunduğunda vana tekrardan kapatılır. Dikkatli bir şekilde bidon ve koni kenara alınır. Bidon içerisinde kalan kum, tıpkı çukurdan çıkan numuneler gibi kontrollü bir şekilde muhafaza altına alınır. Böylelikle; bir adet açtığımız çukurdan çıkan numune ve bir adet de bidonda kalan kum olmak üzere 2 adet numunemiz elimizde mevcuttur. Kum konisi deneyi başarılı şekilde sonlandırılır. Tartım, su içeriğinin belirlenmesi gibi kalan işlemler; arazi üzerinde anlık hesaplanacaksa arazide; laboratuar ortamında hesaplanacaksa laboratuarda devam etmektedir.
Kum Konisi Deneyi Hangi Alanlarda Kullanılır?
Demir yolları, Kara yolları gibi yol imalatlarında, Bina inşaatlarında, tünel, köprü, viyadük gibi bağlantı enstrümanlarında sıklıkla kullanılmakla beraber; dolgu işleminin olduğu TÜM inşaat sahalarında kullanılmaktadır. Dolgu kontrolü için Nükleer Sıkışma Testi ile birlikte kullanılan en yaygın yöntemlerden birisidir.